السيد مرتضى العسكري ( مترجم : سردارنيا )
55
خمسون ومائة صحابي مختلق ( يكصد و پنجاه صحابي ساختگى ) ( فارسى )
دستآورد اين بحث و بررسى از اين همه دقّت و بررسى اين نتيجه بدست مىآيد كه سيف بن عمر تميمى تنها كسى است كه خبر هزهاز عجلى ، و فرماندهيش را بر يكى از دو جناح زرهى سپاه امدادى جنگ قادسيه روايت نموده ، و طبرى آن را در تاريخ خود از زبان سيف نقل كرده است . اين حجر هم با اعتماد به همان خبر ، كه در تاريخ طبرى آمده ، و اين سخن كه ( در جنگها بجز شخص صحابى را به فرماندهى سپاه نمىگماشتند ) ، « هزهاز » را صحابى پنداشته ، و برايش جائى جداگانه در كتاب « اصابهء » خود باز كرده بشرح حالش پرداخته است . ما در بخش ( فرماندهان سپاه ) كه در مقدمهء همين كتاب آمده است ؛ مصدر چنان خبرى ، و اينكه خبر مزبور تا چه اندازه با واقعيات و رويدادهاى تاريخى مطابقت داشته است ، به تفصيل سخن گفتهايم . از كجا معلوم ، شايد كه سخن ابن ابى شيبه ، و قاعدهاى كه براى شناخت صحابى ساختهاند ابن فتحون را نيز فريفته باشد تا بر طبق همان ضابطه ، هزهاز سيف را صحابى بشناسد ! * * *